Basishouding
professional cliënt centraal in de OGGZ samenwerking
Een
poging om onder woorden te brengen wat het begrip "cliënt centraal"
inhoudt:
Alle
communicatie tussen de professional en de cliënt wordt getypeerd
door een basishouding van 7 punten en 3 aannames over wat
belangrijk is voor cliënten.
Basishouding
van de goede professional:
1 Erkennend,
begripvol en welwillend
De
cliënt ervaart erkenning voor zijn situatie en voelt zich begrepen.
Hij merkt dat hij aan het juiste adres is.
De
professional sluit aan bij de cliënt en verplaatst zich in het
gezichtspunt van de cliënt. De
werker omarmt het perspectief van de cliënt.
2 Geduldig,
uitnodigend en waarderend
De
cliënt ervaart dat er tijd voor hem genomen wordt, wordt serieus
genomen en voelt zich gesterkt.
De
professional is flexibel, houdt zich aan de afspraken en is gericht
op wat de cliënt al voor
elkaar heeft gekregen ondanks
de problemen.
3 Aanmoedigend,
activerend en doelgericht
De
cliënt wordt actief en gaat oplossingen onderzoeken in de richting
van de situatie die hij zich wenst.
De
professional helpt de cliënt zijn toekomstige verbetering
scherp voor zich te zien en
luistert naar
wat de cliënt belangrijk vindt. Helpt de cliënt bij het onderzoeken
van volgende stappen richting zijn doel.
4 Leiden van
achter
De
cliënt ervaart dat hij zelf aan het stuur staat en indien nodig
terug kan vallen op steun van de professional.
De
professional leidt het gesprek wel, maar blijft achter de cliënt,
neemt zelden de leiding. De professional leidt middels de vragen die
hij stelt. Vergelijk het met een wandeling waarbij de ander het tempo
en de richting bepaalt.
5 Vragend in
plaats van stellend
De
cliënt ervaart een hulpverlener die geïnteresseerd is op voet van
gelijkwaardigheid communiceert en niet als betweter ervaren wordt.
De
professional stelt vragen. Laat
merken dat de cliënt specialist is van zijn eigen leven en toont
respect. Weet niet meteen wat voor de ander goed zal werken. Door de
houding van interesse zal de cliënt meer vertellen wat bruikbaar kan
zijn voor oplossingen in zijn situatie.
6 Oordeel loos
De
cliënt ervaart dat hij niet wordt afgewezen of in een hokje wordt
geplaatst. Hoeft zich niet te verdedigen. Wordt als mens benaderd en
gezien ipv als bron van problemen.
De
professional parkeert zijn eigen oordeel en ziet eventuele weerstand
als een mogelijkheid er achter te komen wat de cliënt belangrijk of
moeilijk vindt.
7 Toon jezelf als
mens
De
cliënt ervaart dat hij van doen heeft met een persoon ipv een
functionaris. De cliënt merkt dat hij gesteund wordt door iemand met
oprechte belangstelling en warmte.
De
professional laat ook iets van zijn eigen zwakte, twijfel en
menselijke onzekerheid zien. Hij investeert in persoonlijke kanten in
de relatie met de cliënt en kan wel zijn grenzen stellen. Verdiept
zich in ervaringsdeskundigheid en “presentie”.
Aannames
wat mensen over het algemeen belangrijk vinden, dus ook cliënten
OGGZ
Iedereen kan en weet het
een en ander (competentie)
Iedereen heeft
levenservaring, kennis en vaardigheden waar je op voort kunt borduren
in het werk. Ook mensen uit de OGGZ. Mensen in de OGGZ willen hun
kennis en ervaring gewaardeerd zien en gebruiken. Opvang zorg en
ondersteuning sluit hierbij aan en
ondersteunt dit.
Competentie Belemmerend
is:
Negatieve
verwachtingen uiten, toeval benadrukken, mislukkingen benoemen,
kinderlijke taal gebruiken etc.
Iedereen wil iets
betekenen voor
anderen (verbondenheid)
Elk mens heeft behoefte aan
verbondenheid met anderen en wil in bepaalde mate zinvolle contacten
met anderen onderhouden. Mensen willen iets betekenen voor anderen,
hebben net als
iedereen op eigen wijze behoefte aan vriendschap, intimiteit en
geborgenheid. Werkers in opvang zorg en ondersteuning houden hier
rekening mee en stemmen hun werk daarop af.
Verbondenheid belemmerend:
Individuen behandelen als
uitwisselbaar, eenheidszorg, standaard protocollen etc.
Iedereen wil eigen
keuzes kunnen
maken (autonomie)
Mensen hebben voorkeur zelf te
kiezen wat ze willen, ook al zijn ze afhankelijk van zorg en
ondersteuning. Professionals vragen naar wat mensen belangrijk vinden
en stimuleren eigen voorkeuren
te benoemen. Bijv.
wanneer hulp of ondersteuning gewenst is, waar iets plaats vindt, hoe
de hulp of ondersteuning er uit kan zien etc.
Autonomie belemmerend:
Druk uitoefenen, controle
uitoefenen, autoritair communiceren.
Dit
is niet moeilijk te leren, maar vergt veel oefening en
reflectie.
Met dank http://noam-nieuwsbrief.blogspot.nl/
